Mest uitrijden 2023 en vergoeding mest uitrijden 2022: jaargangen en administratie

Mest uitrijden in 2026: kalender, mestadministratie en uitstel van het uitrijverbod

Wanneer mogen boeren mest uitrijden? Dat hangt af van mestsoort, grondsoort en grondgebruik. Op grasland werd de uitrijdperiode voor drijfmest in 2026 verlengd tot en met 15 september. Dat gold ook voor vaste mest op zand- en lössgrond. De verlenging gaf extra tijd binnen de bestaande gebruiksnormen. Zij veranderde de toegestane uitrijmethoden niet. Voor natuurgrond en overige grond gelden afzonderlijke gebruiksregels. De grondsoort vindt u in Mijn percelen: vink in de legenda de kaartlaag Grondsoorten aan.

De landelijke indeling onderscheidt zand, löss, klei en veen. Drijfmest, vaste dierlijke mest en vaste strorijke mest hebben verschillende kalenderregels. “Hele jaar” in een kalender betekent bovendien dat de periode op zichzelf geen belemmering vormt; de regels over toepassing, bodem en gebruiksruimte blijven onderdeel van de beoordeling. Laat bij een onjuiste grondsoortregistratie bodemkundig onderzoek uitvoeren. Een bodemkundig onderzoeksbureau onderzoekt het perceel volgens het Protocol Bodemkaart. Bij het rapport horen uw contactgegevens, relatienummer en een uitleg van de bedenkingen.

Het onderzoek gaat voor beoordeling via de uitvoeringsdienst naar Wageningen University & Research. Een goedgekeurde wijziging mag voor het gehele betreffende kalenderjaar worden toegepast, ook als de kaart nog niet is bijgewerkt. De verlenging tot en met 15 september 2026 gold voor drijfmest op grasland in alle Nederlandse grondsoortregio’s.

Vaste mest op grasland op klei en veen mocht al tot en met 15 september worden uitgereden. Het verlengingsbesluit vervalt op 1 januari 2027. De officiële PDF Tabel 1 – Januari 2026 is een kalenderdocument van vóór dit besluit.

Voor een vroeg gewas mag u vanaf 16 februari drijfmest gebruiken onder de bijbehorende voorwaarden. De teelt wordt met de gewascode doorgegeven in Mijn percelen, uiterlijk 24 uur vóór bemesting. De ingangsdatum van het perceel ligt minimaal een dag vóór het bemesten. Bij een gewascode kunnen aanvullende voorwaarden staan.

Drijfmest op bouwland van 1 augustus tot en met 15 september is toegestaan bij een van de volgende teelten. Zaai uiterlijk 15 september een groenbemester in die minstens acht weken blijft staan. Of zaai uiterlijk die datum winterkoolzaad in voor zaadwinning in het volgende jaar. Het derde alternatief is bloembollen planten in het aansluitende najaar. Dit is een bouwlanduitzondering met teeltvoorwaarden. Voor vaste strorijke mest begint de periode op grasland en bouwland op zand en löss op 1 januari.

Voor vaste strorijke mest op grasland op klei en veen loopt de eigen periode van 1 december tot en met 15 september. Bij directe aanplant van plantsoen- en fruitbomen bestaat op bouwland op zand en löss een uitzondering voor vaste dierlijke mest gedurende het hele jaar. De bodemregels staan in het Besluit activiteiten leefomgeving. Een met water verzadigde bovenlaag vormt een verbodssituatie. Bij vorst en sneeuw gelden eveneens beperkingen met specifieke uitzonderingen.

Op landbouwgrond mag u geen meststoffen in de verplichte bufferstrook langs een watergang brengen (artikel 4.1199c). De bufferstrookverplichting blijft na het einde van de derogatie gelden.

Er gelden afzonderlijke normen voor stikstof uit dierlijke mest, stikstof uit alle mest en fosfaat. De gebruiksruimte is het totaal voor de meetellende hectares. Grondsoort, gewas, gebied en oppervlakte kunnen de berekening beïnvloeden. Bij NV-gebieden en bufferstroken horen aanvullende aandachtspunten. Een ruimere dierlijke-mestnorm maakt een kleinere totale stikstofgebruiksruimte niet groter.

Bij gewassen met een lage stikstofbehoefte kan de laagste norm begrenzend zijn. Voor werkzame stikstof gebruikt de berekening bovendien werkingscoëfficiënten; bij de dierlijke-mestnorm telt alle stikstof in de dierlijke mest. Bereken de aangevoerde nutriënten met het transportvolume én de bijbehorende gehaltes. Registreer mestvoorraden en gegevens over stikstof en fosfaat.

Leg voor Renure volgens artikel 35m de gebruikte tonnen en kilogrammen stikstof en fosfaat vast. Bewaar ook oppervlakte en ligging van de behandelde percelen. Bewaar ook de producentverklaring. Die verplichting geldt niet wanneer u de Renure zelf produceert of van een gecertificeerde producent afneemt. U mag de vorm van de landbouwadministratie zelf kiezen. Zij moet duidelijk, overzichtelijk en toegankelijk zijn. Bewaar documenten over bedrijfsregistratie, grond, dieren, mest, voer, melk, eieren en mestbewerking of -verwerking.

De bewaartermijn is minimaal vijf jaar. Bij grond horen grondsoort, oppervlakte, ligging, gewas en akten of contracten. Bij mest horen aanvoer, afvoer en begin- en eindvoorraden van de verschillende mestsoorten. Leg bij bewerking en verwerking ook methode, hoeveelheden, samenstelling en contracten vast. Gebruik de Toelichting Bemestingsplan voor alle landbouwers voor de berekening per perceel. Bereken de geplande bemesting per perceel vanuit de gewasbehoefte.

Bereken daarnaast bij voorkeur of de geplande bemesting binnen de wettelijke gebruiksnormen past. Reken met stikstof en fosfaat per ton mest. Houd de landbouwkundige gewasbehoefte apart van de wettelijke normen en forfaits. Derogatiebedrijven hoeven hun plan niet meer volgens de oude termijn van zeven dagen na een wijziging aan te passen.

Wanneer mag een boer mest uitrijden en tot hoe lang mag je mest uitrijden? De periodes van 2026

Drijfmest op grasland mag u in 2026 uitrijden van 16 februari tot en met 15 september, op zand, löss, klei en veen. Op bouwland loopt de periode voor drijfmest van 16 maart tot en met 31 juli.

Vaste mest uitrijden: periode per grondsoort

Vaste mest mag u in 2026 op grasland uitrijden van 1 februari tot en met 15 september. Op bouwland op zand en löss loopt de periode van 1 februari tot en met 31 augustus, op bouwland op klei en veen mag het het hele jaar. Vaste strorijke mest op grasland op klei en veen mag van 1 december tot en met 15 september. Op bouwland brengt u vaste mest emissiearm aan; op grasland is emissiearm uitrijden niet vereist.

Mest uitrijden in 2021, 2022 en 2023: historische uitrijperioden

Gebruik voor een rit uit 2023 de RVO-tabel van februari 2023. De versiedatum staat in het document zelf. De afgedrukte jaargang bepaalt welke historische tabel u leest. Voor drijfmest op grasland liep de gewone historische uitrijperiode van 16 februari tot en met 31 augustus.

In 2021 gold als basis een verbod tot en met 15 februari, met een graslanduitzondering in augustus. Het wijzigingsbesluit voor 2023 behield voor grasland ook de periode van 16 februari tot en met 15 maart. Drijfmest en vloeibaar zuiveringsslib staan samen, vaste mest en steekvast zuiveringsslib in een andere kolom. Grasland en bouwland hebben vervolgens ieder hun eigen indeling naar grondsoort.

Vanaf 2023 verschoof de gewone eerste uitrijdatum voor drijfmest op bouwland van 16 februari naar 16 maart. Aangewezen gewassen met behoefte aan vroege bemesting kregen een uitzondering. Daarbij hoorde een melding van de grond en voorgenomen teelt, uiterlijk de dag voorafgaand aan het vroege gebruik. Bij een vroeg gewas was vanaf 16 februari uitrijden mogelijk, met een melding via Mijn percelen.

In 2021 en 2022 mochten drijfmest en zuiveringsslib op maïsland op zand en löss pas vanaf 15 maart worden uitgereden. De maïspercelen moesten vooraf worden gemeld. Voor vaste strorijke mest op grasland en bouwland op zand en löss gold in 2023 de periode 1 januari tot en met 31 augustus.

Houd bij de historische vergelijking gewone vaste mest en vaste strorijke mest apart. Bij aanplant van plantsoen- en fruitbomen op bouwland op zand en löss mochten vaste dierlijke mest en steekvast zuiveringsslib het hele jaar worden gebruikt.

Voor de historische bouwlanduitzondering bij drijfmest golden teeltvoorwaarden: tijdig winterkoolzaad voor zaadwinning, een groenbemester die minimaal acht weken bleef staan, of aansluitende aanplant van bollen in het najaar.

Staatscourant 2021, 40162 gaf voor 1 tot en met 15 september 2021 een tijdelijke uitzondering voor grasland in Achtkarspelen, Dantumadiel, Fryske Marren, Heerenveen, Noardeast Fryslân, Smallingerland, Súdwest Fryslân, Tytjerksteradiel, Westerkwartier en Weststellingwerf. Alleen dunne fractie uit gescheiden drijfmest viel eronder. De regeling verviel op 16 september 2021. De uitzondering betrof mechanische scheiding; de overige gebruiksvoorschriften bleven gelden. In 2021, 2022 en 2023 was gebruik op bevroren, besneeuwde of met water verzadigde bodem verboden. Ook tijdens bevloeien, beregenen en infiltreren gold een verbod.

Toevoeging van een chemisch middel geldt daarbij niet als de bedoelde scheiding. Mechanische scheiding kon bijvoorbeeld plaatsvinden met gesloten systemen, zeefschermen en zeefbandpersen. Emissiearm aanwenden bleef verplicht.

Zuiveringsslib met maximaal 70 gram stikstof per kilogram droge stof kon onder voorwaarden het hele jaar worden gebruikt. Beoordeel compost, overige organische mest, EG-mest, overige anorganische mest en kalkmestsoorten afzonderlijk.

Vergoeding voor mest uitrijden in 2022: wie betaalde wie?

Zoekt u een vergoeding voor mest uitrijden in 2022? Ga eerst na wie aan wie betaalde en welke werkzaamheden waren afgesproken. Een los bedrag “per kuub” kan een andere geldstroom voorstellen dan uw loonwerkfactuur.

Bij mestafzet kan een veehouder betalen om mest kwijt te raken, terwijl een akkerbouwer een vergoeding ontvangt voor plaatsing op zijn grond. De keten bestaat vaak uit een veehouder met mestoverschot, een agrarisch loonbedrijf en een akkerbouwer.

Het loonbedrijf haalt de mest op en kan als zelfstandige schakel tussen producent en afnemer optreden. Akkerbouwers ontvingen in veel gevallen een vergoeding van loonbedrijven voor het laten uitrijden of injecteren op hun grond. Distributie van drijfmest omvat opzuigen, opslaan, mengen, vervoeren, overpompen en verspreiden.

In 2022 kon dierlijke mest tegen relatief lage kosten worden afgezet. Hoge kunstmestprijzen en goede weersomstandigheden droegen daaraan bij. Na het natte voorjaar van 2023 stegen de mestafzetprijzen sterk. Mest leveren en mest uitrijden of injecteren zijn afzonderlijke prestaties.

Bovengronds mest uitrijden: looptijd en aanmelding voor boeren

In 2026 geldt een regeling voor eigen runderdrijfmest op eigen grasland, met voorwaarden voor herkomst, bedrijfsvoering, beweiding en stikstofoverschot. De aanmelding kon van 2 tot en met 27 februari 2026. De regeling eindigt vanaf 2027.

Gier, stalmest, ruige mest, champost of spuiwater uitrijden: regels per mestcategorie

Laat eerst vaststellen bij welke mestcategorie uw vracht hoort. Een andere productnaam is geen reden om zonder beoordeling de kalender voor drijfmest te gebruiken. Welke regels gelden, hangt af van de mestcategorie. Compost mag u bijna altijd gebruiken, zonder emissiearm uit te rijden. Overige organische mest mag u het hele jaar op landbouwgrond uitrijden, ook zonder emissiearm te werken. Voor kalkmest en overige anorganische mest zijn geen uitrijdregels.

Compost en overige organische mest mag u niet uitrijden op een bodem waarvan de bovenste laag verzadigd is met water, op een bodem die van 1 september tot en met 31 januari tegelijk wordt bevloeid, beregend of geïnfiltreerd, op niet-beteelde grond met een hellingspercentage van 7% of meer en op bouwland met een hellingspercentage van 18% of meer. Dierlijke mest mag u bovendien niet uitrijden op bevroren of besneeuwde bodem.

Mest uitrijden op zaterdag, zondag of 's nachts

Controleer bij mest uitrijden op zaterdag, zondag of ’s nachts dezelfde uitrijperiode, mestcategorie en grondsoort. De uitrijkalender werkt met perioden per mestsoort, grondsoort en grondgebruik. Binnen die periode blijven de bodemregels gelden: een met water verzadigde bovenlaag is een verbodssituatie en bij vorst en sneeuw gelden beperkingen met specifieke uitzonderingen.

Boete voor mest uitrijden: controle en gevolgen

De NVWA en RVO controleren en handhaven de regels voor grondgebruik. Bij een overtreding kan dit gevolgen hebben voor uw subsidies of uw gebruiksruimte.

Hoe hoog de boete is, hangt af van hoeveel u te veel heeft gebruikt in een kalenderjaar. Voor de gebruiksnorm stikstof is het € 7 voor elke kilo te veel stikstof, voor de gebruiksnorm fosfaat € 11 voor elke kilo te veel fosfaat. Voldoet u ook niet aan de gebruiksnorm dierlijke mest, dan is het bedrag lager: € 3,50 per kilo stikstof en € 5,50 per kilo fosfaat. Kunt u de afvoer van stikstof of fosfaat niet laten zien, dan is het ook € 7 per kilo stikstof en € 11 per kilo fosfaat. Naast de boete kunt u een korting op subsidies krijgen.

Zoek bij een ontvangen besluit over mest uitrijden het vermelde wetsartikel en de betrokken datum terug. Vergelijk daarna dezelfde mestcategorie, grondsoort en perceelsituatie met de regelgeving van dat jaar, en leg het concrete besluit naast de algemene wetgeving.

Volgende stap

Controleer uw perceelgegevens met de uitleg over de Gecombineerde opgave.