Porównanie odmian pszenicy ozimej
| Odmiana | Grupa jakości lub typ użytkowy | Kłos | Dojrzewanie | Zimotrwałość | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|
| Angelus | E | ościsty | średnio wcześnie | — | |
| Bohemia | A | — | wcześnie | wysoka mrozoodporność | |
| Chevignon | A | bezostny | średnio wcześnie | 4 (SAATBAU), 3,5 (COBORU) | |
| Depot | — | — | średnio późno | — | |
| Euclide | A | — | bardzo wcześnie | — | |
| Fakir | B | — | — | dobra | |
| Faustus | B | — | wcześnie do średnio wcześnie | — | |
| Guido | A | ościsty | wcześnie | — | |
| Kerubino | E | — | — | — | |
| Lemmy | A | — | wcześnie | — | |
| LG Mocca | CK | — | średnio późno | 3,5 | |
| Montecristo CS | A | ościsty | wcześnie | — | |
| MHR Promienna | B | — | dość wczesne kłoszenie | 4 | |
| Tacitus | A | — | wcześnie | 5,5 | |
| Urbanus | A | ościsty | wcześnie | wysoka |
Wyniki PDO i oceny chorób: Pomorskie 2024 i Dolny Śląsk 2023
Poziom a1 w doświadczeniach COBORU oznacza przeciętną agrotechnikę, a poziom a2 dodaje 40 kg azotu, zwalczanie chorób grzybowych, regulatory wzrostu i dolistne mikronawozy. Oceny chorób w pomorskiej tabeli pochodzą z poziomu a1 i dotyczą tylko doświadczeń, w których dana choroba wystąpiła; wyższa wartość oznacza ocenę korzystniejszą.
| Pomorskie 2024, poziom a1 (skala 9°) | Mączniak | Rdza brunatna | Rdza żółta | Septorioza liści | Brunatna plamistość | Septorioza plew |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Średnia wszystkich odmian | 8,3 | 6,2 | 8,4 | 6,2 | 6,7 | 6,9 |
| MHR Promienna (4 lata badań) | 9 | 5,9 | 8,3 | 5,9 | 6,2 | 6,3 |
| LG Mocca (2 lata badań) | 7,5 | 6,1 | 5,8 | 5,3 | 5,7 | 6,8 |
LG Mocca odbiega od średniej najmocniej w rdzy żółtej: 5,8 przy średniej 8,4. Pozostałe jej oceny są bliższe średniej: rdza brunatna 6,1 (średnia 6,2), brunatna plamistość 5,7 (6,7), mączniak 7,5 (8,3). Promienna ma rdzę żółtą na poziomie średniej (8,3 wobec 8,4), a rdzę brunatną poniżej średniej (5,9 wobec 6,2).
Zima 2023/24 w województwie pomorskim była łagodna, a stan roślin po zimie bardzo dobry, bez uszkodzeń mrozowych. W pomorskim sezonie 2024 intensywne opady w czerwcu i lipcu wywołały większą presję chorób grzybowych, a w Karzniczce wykonano dodatkowy zabieg fungicydowy; środki ochrony stosowano według zaleceń IOR.
W dolnośląskich doświadczeniach 2023 wzorcem była średnia wszystkich 34 badanych odmian: 97,6 dt/ha na poziomie a1 i 100,0 dt/ha na a2. Dwanaście odmian dało plon równy lub wyższy od wzorca na obu poziomach. Porażenie chorobami było niewielkie, a najczęściej występowały septorioza paskowana, mączniak prawdziwy, rdza brunatna i brunatna plamistość. Chevignon badano w 2023 roku po raz pierwszy i COBORU wymienia go wśród pięciu nowych odmian, które na poziomie podstawowym i wysokim plonowały powyżej wzorca; powyżej wzorca był w każdej z ośmiu miejscowości poziomu a1. Dość spore wyleganie roślin przed zbiorem odnotowano w trzech lokalizacjach: Kobierzycach, Tarnowie i Zybiszowie.
| Dolny Śląsk 2023, poziom a1, % wzorca | Kobierzyce | Kondratowice | Swojczyce | Tarnów | Jelcz-Laskowice | Krościna Mała | Tomaszów Bol. | Zybiszów |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wzorzec, dt/ha | 117,4 | 109,9 | 78,2 | 75,9 | 106,8 | 105,5 | 74,9 | 112,6 |
| Chevignon | 108 | 111 | 108 | 114 | 105 | 111 | 115 | 110 |
| MHR Promienna | 106 | 101 | 110 | 107 | 95 | 86 | 92 | 102 |
| LG Mocca | 91 | 89 | 95 | 76 | 105 | 100 | 120 | 106 |
Septorioza pszenicy: oceny odmian w doświadczeniach COBORU
W pomorskiej tabeli septoriozę pszenicy opisują dwie kolumny: septorioza liści i septorioza plew. Średnia wszystkich odmian wynosi 6,2 dla liści i 6,9 dla plew. MHR Promienna ma 5,9 i 6,3, a LG Mocca 5,3 i 6,8, więc obie są pod średnią przy septoriozie liści; wyższa wartość oznacza ocenę korzystniejszą. W dolnośląskich doświadczeniach 2023 porażenie chorobami było niewielkie, a septorioza paskowana należała do najczęstszych chorób. Jeśli na polu septorioza wraca co roku, porównuj odmiany właśnie w tych kolumnach, a o terminie zabiegu przeczytaj w rozdziale o septoriozie pszenicy.
Pszenica ozima Angelus
Angelus ma kłos ościsty, należy do grupy E i dojrzewa średnio wcześnie. W charakterystyce SAATBAU 2020 wyróżnia się wysoką odpornością na wyleganie oraz tolerancją okresowych niedoborów wody.
Pszenica ozima Bohemia
Bohemia jest wczesną pszenicą o jakości wypiekowej A. Ma wysoką mrozoodporność, wyższe rośliny i średnią odporność na wyleganie. Na bardzo piaszczystych glebach wypada gorzej.
Prowadź ewidencję zabiegów w jednym miejscu. Zacznij za darmo.
Pszenica ozima Chevignon
Chevignon jest bezostny i średnio wczesny. W profilu SAATBAU 2023 ma krótką słomę, bardzo dobrą odporność na wyleganie i zimotrwałość ocenioną na 4. Silne krzewienie oraz regeneracja po zimie należą do cech przemawiających za siewem opóźnionym. Opis COBORU z dolnośląskich doświadczeń 2023 klasyfikuje Chevignon jako jakościową odmianę chlebową grupy A o plonie ziarna dużym do bardzo dużego. Zimotrwałość wynosi w tej skali 3,5, odporność na podstawowe choroby pszenicy jest średnia, rośliny są dość niskie i mają dość małą odporność na wyleganie, a kłoszenie następuje wcześnie do bardzo wcześnie. Masa 1000 ziaren jest dość mała, wyrównanie ziarna słabe, liczba opadania duża do bardzo dużej, a zawartość białka dość duża.
Pszenica ozima Depot
RGT Depot buduje plon przez dobrze wykształcone pojedyncze kłosy i grube ziarno. Jest średnio późny, tworzy rośliny średniej wysokości i ma dużą odporność na wyleganie. W katalogu RAGT 2025 norma przy optymalnym terminie wynosi 300–350 nasion/m²; przy opóźnieniu siewu jest zwiększana.
Pszenica ozima Euclide
Euclide to pszenica jakościowa A, bardzo wcześnie dojrzewająca. Dobrze się krzewi i nadaje się również na stanowiska z okresowym niedoborem wody.
Pszenica ozima Fakir
Fakir jest pszenicą chlebową B, zarejestrowaną w Polsce w 2013 roku. Jej cechy to dobra zimotrwałość i bardzo dobra odporność na choroby liści oraz kłosów. Zimotrwałość sprawdzano także podczas trudnej zimy 2012.
Pszenica ozima Faustus
Faustus jest pszenicą chlebową B. Ma średnią długość słomy i wcześnie do średnio wcześnie dojrzewa. Dobra odporność na wyleganie należy do wyróżników odmiany. W Niemczech Faustus uzyskał dopuszczenie w 2015 roku.
Pszenica ozima Guido
Guido jest wczesną pszenicą ościstą grupy A. W profilu SAATBAU 2023 buduje plon przez silne krzewienie i wysoką MTZ. Jest przydatna na lżejszych glebach oraz do siewu po późno zbieranych przedplonach.
Pszenica Kerubino
Kerubino jest pszenicą hodowli Saatzucht Schmidt, sklasyfikowaną jako E w luksemburskiej liście opisowej 2023. W tej samej tabeli odporność na rdzę żółtą wynosi 3, a na fuzariozę kłosów 6.
Pszenica ozima Lemmy
Lemmy należy do wczesnych pszenic jakościowych A. W charakterystyce na sezon 2023/24 wyróżnia się dobrą odpornością na choroby i przystosowaniem do różnych warunków glebowych oraz klimatycznych.
Pszenica LG Mocca
LG Mocca ma typ użytkowy CK, przeznaczony do produkcji mąki na ciasteczka. Kłosi się i dojrzewa średnio późno. Wymaga gleb średnich lub dobrych o uregulowanym pH. W polskim profilu zimotrwałość wynosi 3,5 w serii CCA COBORU 2022. W pomorskich doświadczeniach 2024 LG Mocca uzyskała na poziomie a1 92% wzorca, a na poziomie a2 106%. Poziom a2 obejmuje zwalczanie chorób grzybowych. W doświadczeniach dolnośląskich 2023 jej plon na poziomie a1 wahał się od 76% wzorca w Tarnowie do 120% w Tomaszowie Bolesławieckim. Odmianę wpisano do Krajowego rejestru w 2022 roku. Wyleganie przed zbiorem oceniono na 8 przy średniej 7,6, wysokość roślin wyniosła 85,7 cm, a masa 1000 ziaren 50 g.
Pszenica ozima Montecristo
Montecristo CS jest pszenicą ościstą, jakościową A, wcześnie kłoszącą się i dojrzewającą. Nadaje się także do późnego siewu. Lidea zakończyła sprzedaż tej odmiany.
Pszenica ozima Promienna
MHR Promienna szybko i intensywnie rośnie wiosną. Ma średnią wysokość, zimotrwałość 4 w dziewięciostopniowej skali COBORU i wysoką tolerancję zakwaszenia gleby. Odporność na wirusa karłowatości pszenicy WDV jest osobnym wyróżnikiem tej odmiany w opisie polskiego hodowcy. Opis COBORU z doświadczeń 2023 podaje dla Promiennej grupę B, plon ziarna duży i zimotrwałość małą do średniej (4,0). Odporność na rdzę żółtą jest duża, na septoriozę plew dość duża, na mączniaka prawdziwego i septoriozy liści średnia, a na choroby podstawy źdźbła, rdzę brunatną, brunatną plamistość liści i fuzariozę kłosów dość mała. Odporność na wyleganie jest przeciętna. W pomorskich doświadczeniach 2024 odmiana uzyskała na poziomie a1 96% wzorca w 2024 roku i 99% w latach 2022–2024. Promienna wpisana została do Krajowego rejestru w 2020 roku, a na regionalną listę odmian zalecanych włączono ją w 2024 roku. W pomorskich doświadczeniach 2024 na poziomie a1 jej wyleganie przed zbiorem oceniono na 7,8 przy średniej 7,6, wysokość roślin wyniosła 88,9 cm przy średniej 91,1, a masa 1000 ziaren 48,2 g przy średniej 49,3. Odporność na porastanie w kłosie jest dość mała, liczba opadania dość duża, zawartość białka dość mała, a ilość glutenu mała.
Pszenica ozima Tacitus
Tacitus jest pszenicą jakościową A o krótkiej słomie i wczesnym kłoszeniu oraz dojrzewaniu. W profilu SAATBAU 2023 zimotrwałość wynosi 5,5. Odmiana krzewi się słabiej i buduje plon w typie pojedynczego kłosa. To inna struktura plonu niż silne krzewienie Guido.
Pszenica ozima Urbanus
Urbanus jest pszenicą ościstą grupy A, wcześnie dojrzewającą. W charakterystyce SAATBAU 2020 ma wysoką zimotrwałość oraz tolerancję okresowej suszy. Jest przydatna również do siewu opóźnionego. Długi kłos i duże ziarno należą do opisanych cech jej budowy.
Jak czytać odporność przy planowaniu ochrony
Odporność na choroby podawana jest osobno dla każdej choroby i w skali konkretnego opisu. Kerubino ma w luksemburskiej liście opisowej 2023 odporność na rdzę żółtą 3, a na fuzariozę kłosów 6, więc jedna ocena nie zastępuje drugiej. Zimotrwałość Chevignon (4) pochodzi z profilu SAATBAU 2023, a LG Mocca (3,5) z serii CCA COBORU 2022 — to skale różnych instytucji.
Następny krok
Przygotuj siew i materiał siewny, porównaj profile odmian KWS i odmiany chlebowe, a zabiegi na plantacji zaplanuj według rozpoznania agrofagów.