Biologiczne środki ochrony roślin i certyfikacja produkcji

Bio środki ochrony roślin: jaki jest cel zabiegu?

W wariancie pierwszym rolnik wykonuje zabieg ochrony upraw w celu eliminacji danego agrofaga, wyłącznie mikrobiologicznym środkiem ochrony roślin zawierającym mikroorganizmy jako substancje czynne. Nawozowy produkt mikrobiologiczny należy do wariantu drugiego i ma inny cel: poprawę wykorzystania składników pokarmowych, odporności na stres abiotyczny, cech jakościowych oraz przyswajalności składników z form trudno dostępnych w glebie.

Co dokładnie opisuje kategoria nawozowa

Nawozowe produkty mikrobiologiczne mogą zawierać także mikroorganizmy martwe lub nieaktywne, ich konsorcja, substancje stanowiące pożywkę i metabolity. Poprawiają aktywność biologiczną gleby lub stymulują procesy odżywiania roślin.

Mikrobiologiczny środek ochrony musi być dopuszczony do obrotu na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw rolnictwa albo pozwolenia na handel równoległy. Zabieg wykonuje się zgodnie z wymaganiami z etykiety.

Rodzaj środka w wykazie IOR

Wykaz zakwalifikowanych środków ochrony roślin ma kolumny: nazwa, rodzaj środka, producent i numer pozwolenia MRiRW. W kolumnie rodzaju występują m.in. fungicydy, bakteriocydy, insektycydy, akarycydy, atraktanty i moluskocydy. Jeden preparat może mieć kilka rodzajów, na przykład Airone SC to fungicyd i bakteriocyd.

Krajowe dopuszczenie preparatu

Krajowy rejestr środków ochrony roślin prowadzi Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Po sprawdzeniu pozycji w wykazie IOR porównaj numer pozwolenia z rejestrem MRiRW, a z etykiety odczytaj dozwoloną uprawę, agrofaga i warunki stosowania. Kolumna „Nr pozwolenia MRiRW” w wykazie IOR podaje numer pozwolenia; szczegóły opisuje strona rejestr środków ochrony roślin.

Ekologiczne środki grzybobójcze i ekologiczne środki owadobójcze

Ekologiczne środki grzybobójcze to w wykazie IOR pozycje z rodzajem „Fungicyd”, na przykład Botector. Ekologiczne środki owadobójcze to pozycje z rodzajem „Insektycyd”, na przykład DiPel DF.

Dobór preparatu do uprawy i agrofaga

Przy ekologicznej ochronie pomidorów przed zarazą ziemniaczaną sprawdź na etykiecie, czy preparat jest przeznaczony do tej uprawy i tej choroby. Tak samo dobieraj środek na parcha jabłoni, mączniaka czy mszyce. Naturalne fungicydy i naturalne insektycydy porównuj według dozwolonych zastosowań. Jeśli szukasz herbicydu naturalnego lub ekologicznego środka chwastobójczego, sprawdź też jego krajowe dopuszczenie.

Dokumenty produktu i nabycia w ekoschemacie

Z dokumentu nabycia wynika, jaki środek ochrony roślin lub nawozowy produkt mikrobiologiczny nabyto oraz w jakiej ilości. Zadbaj, żeby dokumenty nabycia i zapisy prac pozwalały rozpoznać produkt i jego ilość.

Termin złożenia dokumentów w kampanii 2026 upłynął 15 września 2026 r.

Co zawiera dokument nabycia

Dokument ma być imienny: imienny dokument potwierdzający zakup albo inny imienny dokument potwierdzający nabycie. Nabycie dla kampanii 2026 nie mogło nastąpić wcześniej niż 15 lipca 2025 r. Przed złożeniem dokumentów sprawdź imię i nazwisko na fakturze, produkt, ilość oraz datę zakupu.

Dane rejestru dla Biologicznej uprawy

Rejestr zabiegów agrotechnicznych zawiera numer działki ewidencyjnej, oznaczenie działki rolnej, powierzchnię i rodzaj uprawy, datę i rodzaj zabiegów, a dla wariantu pierwszego — nazwę środka ochrony roślin i zastosowaną ilość. W instrukcji rejestru 2026 wariant mikrobiologicznych środków ochrony ma kod E_MŚOR, a nawozowych produktów mikrobiologicznych — E_NPM. Kod wariantu wpisuj osobno od nazwy produktu, a zapis dotyczący zabiegu powinien odzwierciedlać wykonaną pracę, nie sam zakup.

Kolumny instrukcji 2026

Kolumna 1 zawiera literowe oznaczenie gruntu, kolumna 2 numer działki ewidencyjnej, kolumna 3 datę wykonania czynności, kolumna 4 powierzchnię działki rolnej, powierzchni deklarowanej lub uprawy. Kolumna 5 zawiera rodzaj użytkowania i uprawę, kolumna 7 nazwę środka ochrony roślin zgodną z etykietą, kolumna 8 ilość środka z jednostką.

Gdy czynność zleca się osobie trzeciej, w kolumnie „Uwagi/powierzchnia wykonanej czynności” wpisuje się imię i nazwisko lub nazwę wykonawcy. Pełne prowadzenie rejestru opisuje poradnik ARiMR. Wpisując zabieg, uzupełnij osobno oznaczenie gruntu i numer działki, datę, powierzchnię, użytkowanie i czynność, a nazwę i ilość produktu podaj z jednostkami.

Gdy powierzchnia zabiegu jest mniejsza od działki

W kolumnie 4 podaje się powierzchnię działki, a przy czynności na jej części także powierzchnię wykonania, w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku. Kolumna 10 ma nazwę „Uwagi/powierzchnia wykonanej czynności” i zawiera informacje, których nie wykazano w innych kolumnach.

Rejestr i dokumenty zastępcze

Zamiast rejestru wystarczają dokumenty w postaci papierowej lub elektronicznej zawierające te same informacje. Gdy eliminacja agrofaga mikrobiologicznym środkiem zastosowanym zgodnie z instrukcją okazała się nieskuteczna, dopuszcza się zabieg chemicznym środkiem ochrony roślin.

Integrowana produkcja roślin: co to jest i na czym polega

Integrowana produkcja roślin (IP), nazywana też integrowaną produkcją rolną lub rolniczą, to system uprawy nastawiony nie tylko na atrakcyjnie wyglądające owoce i warzywa, ale na produkty o wysokich walorach jakościowych. Producent, który chce uzyskać certyfikat, prowadzi produkcję zgodnie z metodykami zatwierdzonymi przez Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa.

W praktyce prowadzenie produkcji roślinnej w systemie integrowanej produkcji roślin oznacza kolejność działań. Najpierw zapobiega się chorobom: agrotechniką, odmianami mniej podatnymi i metodami biologicznymi. Chemiczną ochronę stosuje się, gdy chorób nie udało się uniknąć. W integrowanej produkcji pszenicy środki ochrony roślin stosuje się dopiero po przekroczeniu progu szkodliwości, z użyciem Platformy Sygnalizacji Agrofagów lub innych systemów wspomagania decyzji. Dobiera się fungicydy niskiego ryzyka w dawkach, które jak najmniej szkodzą ludziom, zwierzętom i środowisku.

System integrowanej produkcji roślin: zgłoszenie i metodyka

Zgłoszenia w systemie integrowanej produkcji roślin dokonuje się corocznie do upoważnionej jednostki certyfikującej, najpóźniej 14 dni przed siewem lub sadzeniem, a dla roślin wieloletnich do 1 marca.

Wykaz podmiotów wykonujących działalność w zakresie certyfikacji integrowanej produkcji roślin jest na stronie PIORiN.

Wykaz metodyk PIORiN obejmuje listy obligatoryjnych czynności i zabiegów w systemie integrowanej produkcji roślin oraz listy kontrolne. Wybierz metodykę dla gatunku, który naprawdę zamierzasz zgłosić, na przykład metodykę kukurydzy dla integrowanej produkcji kukurydzy.

Formularz i sposób przekazania zgłoszenia uzyskaj od wybranej jednostki z oficjalnego wykazu.

Zgłoszenie po zmianie przepisów w 2026 roku

Od 6 marca 2026 termin skrócono z 30 do 14 dni przed siewem lub sadzeniem. Jednostka może przyjąć późniejsze zgłoszenie, jeśli nie wpłynie to na możliwość sprawdzenia spełnienia wymagań i przeprowadzenia kontroli. Granicą jest dzień siewu albo sadzenia, a przy roślinach wieloletnich — rozpoczęcie wegetacji.

Szkolenie i metodyka integrowanej produkcji roślin

Do zgłoszenia dołącza się kopię zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie integrowanej produkcji roślin albo dokumentów kwalifikacji określonych w ustawie.

Notatnik IP: urzędowy wzór

Wzór Notatnika jest w Dz.U. 2023 poz. 2501. Notatnik prowadzi się w postaci papierowej lub elektronicznej. Okładka zawiera m.in. numer w rejestrze producentów roślin, a pierwsza tabela to spis pól z odmianą, powierzchnią, rokiem założenia, kodem pola i numerem działki ewidencyjnej.

Plan pól może być sporządzony jako załącznik do notatnika.

Wzór Notatnika obejmuje pola i plan, informacje ogólne, opryskiwacze i operatorów, zakupy i monitoring, płodozmian i materiał, siew lub sadzenie, analizy i nawożenie, obserwacje i ochronę, zbiór i higienę. Zanim zaczniesz wypełniać tabele, zbierz w gospodarstwie dane do każdej części:

Wyniki analiz w części nawozowej

Tabela analiz gleby i roślin ma kolumny: kod pola, rodzaj analizy, numer sprawozdania z badań i data sporządzenia sprawozdania. Do wyniku analizy dołącza się kopię papierową lub elektroniczną. Każdy wynik przypisz do pola i wpisu w tabeli, a oznaczenia N, P₂O₅, K₂O, CaO i MgO zostaw we właściwych kolumnach wzoru.

Certyfikat integrowanej produkcji

Certyfikat wydaje jednostka certyfikująca. Jest ważny przez czas potrzebny na sprzedaż roślin, nie dłużej niż 12 miesięcy. Zanim przekażesz certyfikat odbiorcy, sprawdź w nim numer, dane producenta, roślinę, oznaczenie metodyki, ilość plonu w tonach, koniec ważności i dane wystawienia.

Jednostki certyfikujące w rolnictwie ekologicznym

Rejestr jednostek certyfikujących zawiera nazwę jednostki, dane kontaktowe oraz zakres przekazanych zadań. Wybierz jednostkę upoważnioną do kontroli Twojej kategorii produktów i rodzaju działalności: produkcji, przygotowania lub przechowywania.

Zgłoszenie działalności ekologicznej

Producent wysyła wypełnione i podpisane zgłoszenie do wybranej jednostki certyfikującej. Jednostka weryfikuje je i przekazuje do WIJHARS, który informuje o przyjęciu.

Producent a wniosek jednostki certyfikującej

Wniosek o przekazanie zadań składa jednostka certyfikująca, a nie producent.

W zgłoszeniu osoba prawna podaje nazwę firmy zgodnie z dokumentem nadającym osobowość prawną, a osoba fizyczna — imię i nazwisko zgodnie z dokumentem tożsamości.

Zgłoszenie działalności w zakresie rolnictwa ekologicznego można złożyć cały rok.

Wykaz ekologicznych środków ochrony roślin: gdzie sprawdzić pozycję

Ekologiczne środki ochrony roślin znajdziesz w wykazie IOR; przy każdym środku podano nazwę, rodzaj, producenta i numer pozwolenia MRiRW. Środki polecane na forach, na przykład na forum Pomodoro, porównaj z wykazem po pełnej nazwie i numerze pozwolenia, a potem odczytaj etykietę dla swojej uprawy i agrofaga.

Następny krok

Rejestr wykonanych prac dla obu wariantów opisuje poradnik ewidencji zabiegów.