# Teeltvrije zones voor akkerbouw en bloembollen in Rijnland

URL: https://leafwrit.com/nl/rijnland-teeltvrije-zone/
Reviewed: 2026-10-23

Langs een sloot begint de beoordeling van een teeltvrije zone bij het meetpunt, het gewas en de toegepaste techniek. Rijnland meet vanaf de insteek van de sloot tot het hart van de buitenste plantenrij. IPLO beschrijft dezelfde meetlijn en werkt de actuele regels uit onder paragraaf 4.64 van het Besluit activiteiten leefomgeving. Houd daarnaast de toepassingsvoorwaarden van het gebruikte middel bij de beoordeling. [^1][^2]

Deze gids behandelt de situatie van akkerbouw en bloembollen in het beheergebied van Rijnland. De algemene waterregels worden aan IPLO gekoppeld; de Rijnland-bron geeft lokale uitleg over meting en toezicht. De voorgestelde dossierindeling helpt u de omstandigheden van een concrete bespuiting vast te leggen en vormt geen afzonderlijk wettelijk registratieformulier.

## Meet vanaf de insteek, niet vanaf een willekeurig spoor

De insteek is de overgang tussen het talud en het gedeelte waarop de gewassen groeien. IPLO onderscheidt een zichtbare knik, minder duidelijke situaties bij bolle percelen en een getrapt talud. Waar de insteek niet goed te bepalen is, moet de waterkwaliteitsbeheerder deze binnen de betrokken strook vastleggen. [^2]

Maak voor uw eigen perceelsdossier een schets met de waterkant, het gekozen meetpunt en de buitenste rij. Beschrijf welke slootzijde u bedoelt. Neem bij een onduidelijke oever eerst contact op over het meetpunt; een afstand vanaf het rijspoor beantwoordt de vraag naar de insteek niet. Laat de uitvoerder dezelfde schets gebruiken bij de voorbereiding van het werk.

Rijnland legt uit dat de zone verwaaiing en afspoeling naar de sloot helpt beperken. De strook is ook bedoeld om mee bemesten van de sloot te voorkomen. De plaats van de zone hoort daarom bij het perceelontwerp én bij de werkzaamheden langs de watergang. [^1]

## Gewas en drifttechniek samen lezen

De actuele IPLO-tabel noemt voor onder meer aardappelen, uien, bloembollen en bloemknollen een zone van minstens 150 centimeter bij minimaal 75% driftreductie. Voor deze gewasgroep staat ook een combinatie van minstens 100 centimeter met minimaal 90% driftreductie. De volledige beoordeling omvat aanvullende situaties en eventuele strengere middelvoorwaarden; de tabelregel is geen algemene toestemming voor ieder product. [^2]

| Onderdeel van uw beoordeling | Wat u bij elkaar legt |
| --- | --- |
| Gewasgroep | De concrete teelt en passende tabelregel |
| Ligging | Watergang, insteek en buitenste plantenrij |
| Techniek | DRT-klasse en bijbehorende instellingen |
| Product | Toepassingsvoorwaarden uit het gebruiksvoorschrift |
| Uitvoering | Datum, locatie en werkelijk gebruikte machine |

IPLO geeft aan dat langs natuurlijke waterlopen altijd een teeltvrije zone van minimaal 500 centimeter moet worden aangehouden. De betreffende waterlopen staan op de in de uitleg genoemde kaarten. Kies dus niet uitsluitend een getal uit de gebruikelijke gewasregel zonder de ligging te betrekken. [^2]

## De driftreductie geldt ook verder van de sloot

IPLO vermeldt dat de driftreducerende spuittechniek voor het hele perceel geldt, niet alleen bij toepassing langs de sloot. De pagina noemt minimaal 75% ten opzichte van een vastgestelde referentietechniek als algemene driftreductie-eis voor de beschreven activiteit. Ook precisietechnieken moeten aan de driftregels voldoen. [^2]

Leg in uw eigen werkafspraak vast welke machine en configuratie de uitvoerder gebruikt. Een machinebenaming zonder dop, druk en verdere instellingen maakt de beoordeling lastig. IPLO noemt de juiste doppen, spuitdruk, dophoogte, hoeveelheid lucht en rijsnelheid als randvoorwaarden die bij de techniek horen. Bekijk de techniek dus als een combinatie van onderdelen en instellingen. [^2]

Maak een herkenbare verwijzing naar de gebruikte DRT-informatie. Laat een wijziging van doppen of instelling terugkomen in de instructie voor de volgende bespuiting. Een eerdere vermelding van een klasse bewijst niet dat de machine vandaag in dezelfde configuratie heeft gewerkt. De beschreven dossierstap ondersteunt uw eigen controle van de uitvoering.

## Wind meten op de voorgeschreven hoogte

IPLO zegt dat spuiten boven vijf meter per seconde niet is toegestaan binnen de beschreven regel. Voor neerwaartse bespuiting wordt de windsnelheid twee meter boven de grond gemeten; voor op- en zijwaartse bespuiting één meter boven boomhoogte. De uitleg noemt ook bijzondere omstandigheden en een uitzondering bij een overkapte beddenspuit. [^2]

Neem voor een veldbespuiting de relevante meethoogte op in uw werkafspraak. Bewaar een aantekening over het werkelijke uitvoeringsmoment bij de betreffende toepassing als u die voor uw eigen onderbouwing gebruikt. Gebruik een algemene weersverwachting niet als vervanging van een beschrijving van de situatie waarin u heeft gewerkt. Een eventuele afwijkingssituatie vraagt een afzonderlijke onderbouwing die bij die uitvoering hoort.

## Oude uitleg over drukregistratie afbakenen

De Rijnland-pagina bevat uitleg over drukregistratie met een verwijzing naar 2019. De actuele IPLO-pagina zegt dat het Bal geen generieke eis voor een drukregistratievoorziening meer bevat. Volgens IPLO staat op de DRT-lijst bij welke technieken en doppen de voorziening wel nodig is; handhaving kan dan via de specifieke zorgplicht plaatsvinden. Gebruik voor deze beoordeling de huidige techniekvoorwaarden. [^1][^2]

Zo voorkomt u dat een oude algemene zin de plaats inneemt van de voor uw machine geldende beschrijving. Bewaar bij uw dossier de geselecteerde techniek, de geraadpleegde instellingen en de datum van de interne beoordeling. Geef de uitvoerder de concrete voorwaarden voor de gekozen uitvoering, met een duidelijke instructie wie een wijziging beoordeelt.

## Bollenmonitor en spuitregistratie blijven eigen documenten

Agrifirm biedt een afzonderlijke gewasbeschermingsmonitor voor bloembollen aan. Die monitor ondersteunt de beschrijving en evaluatie van de gewasbeschermingsaanpak. De spuitregistratie legt daarentegen toepassingen vast; de NVWA noemt middel, tijdstip, dosis, gebied en gewas als kerngegevens. Een monitorvariant bepaalt niet de breedte van een slootkant. [^3][^4]

Verbind daarom in uw eigen archief de toepassingsregel aan het betrokken perceel en de waterkantnotitie. Voor de monitorinhoud gebruikt u de [monitorhandleiding](/nl/gewasbeschermingsmonitor-invullen/). De [gegevensgids](/nl/spuitregistratie-gegevens/) helpt bij de omvang van een gedeeltelijke behandeling.

## Rijnland en een ingehuurde uitvoerder

Rijnland beschrijft dat medewerkers bij een controle aan hun kleding herkenbaar zijn en zich niet altijd vooraf melden. De pagina noemt gevolgen bij onjuist gebruik langs de sloot, ook wanneer werkzaamheden door een loonwerker in opdracht zijn uitgevoerd. Bewaar de waterkantafspraak daarom bij de opdracht die u overdraagt. [^1]

Loop vóór de uitvoering samen langs de perceelgrens of bespreek de schets met de uitvoerder. Bevestig welk product, welke techniek en welk deel van de locatie onder de opdracht vallen. Vraag na afloop het toepassingsverslag op en leg een afwijking naast de opdracht. Voor die overdracht verwijst de loonwerkgids naar de Europese toegangs- en kopieregel.

## Een perceelbespreking met twee verschillende slootkanten

**Fictief voorbeeld voor de dossierindeling.** Een bloembollenperceel grenst aan de oostzijde aan een watergang en aan de westzijde aan een tweede oever met een minder duidelijke knik. Noem beide kanten afzonderlijk in de perceelsnotitie. De schets bevat per zijde het meetpunt, de buitenste rij en de plaats van de werkgang. Dit voorbeeld geeft geen breedteadvies voor een bestaande locatie.

Laat bij de oostzijde eerst het meetpunt aanwijzen en lees daarna de betreffende tabelregel. Bespreek voor de westzijde de onduidelijke insteek voordat u een afstand noteert. De actuele IPLO-uitleg beschrijft juist dat de waterkwaliteitsbeheerder bij moeilijk te bepalen taluds de insteek moet vastleggen. [^2] Een ingevulde afstand zonder helder beginpunt maakt die meting niet controleerbaar.

Leg vervolgens voor iedere zijde dezelfde productvoorwaarden en gekozen techniek naast de schets. Vraag de uitvoerder welke doppen, druk en verdere instellingen bij de gebruikte configuratie horen. Noteer een afwijkende uitvoering bij de betreffende zijde, zodat zij niet verdwijnt in een algemene mededeling over het hele perceel. Bewaar de uiteindelijke opdracht met de herkenbare waterkantnamen.

## Een wijziging tijdens het werk doorgeven

Maak in uw eigen instructie ruimte voor een onverwachte machinewissel, een andere perceelindeling of een uitgestelde uitvoering. Spreek af dat de uitvoerder zo'n wijziging meldt met de naam van de waterkant en de betrokken activiteit. Laat degene die de voorwaarden beoordeelt de wijziging naast de gekozen techniekinformatie leggen voordat de aangepaste opdracht wordt bevestigd.

Vraag na afloop het verslag op en vergelijk het met de definitieve opdracht. Houd een afgeblazen deel herkenbaar naast het wel uitgevoerde werk. Bewaar een toelichting bij een gewijzigde locatieaanduiding, zodat een collega dezelfde grens terugvindt. Gebruik de documentcontrole om concrete gegevens te verbeteren; geef een intern besproken schets geen status van vergunning, officiële goedkeuring of productspecifiek gebruiksadvies.

### Hoe meet ik de teeltvrije zone in Rijnland?

Vanaf de insteek van de sloot tot het hart van de buitenste plantenrij. [^1]

### Geldt de drifttechniek alleen langs de sloot?

IPLO zegt dat de verplichting voor het hele perceel geldt. [^2]

### Is voor bloembollen altijd dezelfde zone voldoende?

De combinatie hangt af van techniek, ligging en middelvoorwaarden. IPLO beschrijft afzonderlijke tabelregels en natuurlijke waterlopen. [^2]

### Vervangt de bloembollenmonitor het waterkantdossier?

De Agrifirm-monitor en de toepassingsregistratie hebben een eigen doel; de breedte volgt uit de water- en toepassingsvoorwaarden. [^3][^4][^2]

## Sources

- [Rijnland: teeltvrije zone bollen en akkerbouw](https://www.rijnland.nl/zakelijk/vergunningen/agrarische-sector/teeltvrije-zone-bollen-en-akkerbouw/), read 2026-10-23
- [IPLO: gewasbeschermingsmiddelen in de openlucht, Bal 4.64](https://iplo.nl/thema/water/afvalwater-activiteiten/agrarische-activiteiten/gebruiken-gewasbeschermingsmiddelen-meststoffen/), read 2026-10-23
- [Agrifirm: monitor en downloads voor algemeen gebruik en bloembollen](https://www.agrifirm.nl/uitdagingen/waarom-monitoren-van-gewasbeschermingsmiddelen/), read 2026-10-23
- [NVWA: zelfinspectie op het land- en tuinbouwbedrijf](https://www.nvwa.nl/onderwerpen/plant/gewasbescherming/gebruiken/zelfinspectie), read 2026-10-23